जब एलन मस्कले सन् २०२२ मा ट्वीटर खरिद गरे, त्यो केवल एउटा सामाजिक सञ्जालको अधिग्रहण थिएन भन्ने कुरा चाँडै प्रस्ट भयो। मस्कको यस कदमले एक व्यापक र दीर्घकालीन योजना संकेत गरिरहेको थियो – डिजिटल संसारको सम्पूर्ण ढोका खोल्ने सुपर एप बनाउने सपना। ट्वीटरलाई आफ्नो स्वामित्वमा लिएपछि उनले यसको नाम परिवर्तन गरी ‘एक्स’ राखे। तर यो केवल नाम परिवर्तन मात्र थिएन, यसले मस्कको सोचमा रहेको गहिरो परिवर्तन दर्शाउँथ्यो।
मस्कको नजरमा एक्स केवल एउटा सामान्य एप होइन, भविष्यको यस्तो प्लेटफर्म हो जसले प्रयोगकर्ताको डिजिटल जीवनका अधिकांश पक्ष समेट्न सकोस्। यही दृष्टिकोणअनुसार एक्सलाई सामाजिक सञ्जालभन्दा पर लगिँदैछ। हालै एक अन्तर्वार्तामा एक्सकी सीईओ लिन्डा याकारिनोले खुलासा गरेअनुसार एक्स अब भुक्तानी, लगानी, किनमेल, च्याटिङ, भिडियो स्ट्रिमिङ र वित्तीय कारोबारजस्ता बहुआयामिक सेवा प्रदान गर्ने दिशामा अघि बढिरहेको छ। उनी भन्छिन् कि एक्स प्रयोगकर्ताका सबै डिजिटल आवश्यकताहरू एकै स्थानमा पूरा गर्ने केन्द्र बन्नेछ।
यस योजनाको हिस्सा स्वरूप, एक्सले सन् २०२५ को अन्त्यसम्ममा आफ्नै डेबिट वा क्रेडिट कार्ड सार्वजनिक गर्ने तयारी गरिरहेको छ। यसले बैंकिङ र भुक्तानी सेवालाई समेत एपमा समावेश गर्नेछ। यो प्रयोग पश्चिमी देशका कुनै पनि सामाजिक सञ्जालले अहिलेसम्म नगरेको प्रकारको हो, जसले एक्सलाई केवल सञ्जालको रुपमा नभई डिजिटल जीवनको आधारभूत साधनको रुपमा प्रस्तुत गर्ने सम्भावना देखाउँछ।
एलन मस्कले यस एपको प्रेरणाको स्रोत चिनियाँ सुपर एप विच्याटलाई मानेका छन्। विच्याट चीनमा सामाजिक सञ्जालसँगै भुक्तानी, सरकारी सेवा, टिकट बुकिङ, च्याट एप जस्ता विविध सेवा एकै स्थानमा दिने शक्तिशाली प्लेटफर्म हो। मस्कले यस्तै बहुपरिचालनयुक्त प्लेटफर्म एक्समार्फत संसारको बाँकी भागमा स्थापना गर्न खोजिरहेका छन्। यदि यो योजना सफल भयो भने, एक्स चीन बाहिरको पहिलो पूर्ण सुपर एप बन्ने सम्भावना राख्दछ।
यस योजनालाई सहयोग गर्न एक्सले भिसा कम्पनीसँग साझेदारी गरिसकेको छ, जसले प्रयोगकर्तालाई एपमार्फत नै सिधा भुक्तानी र रकम ट्रान्सफर गर्न सक्ने सुविधा दिन थालेको छ। यसले एक्सलाई केवल सञ्जाल वा च्याटिङ एपको सिमितताबाट हटाएर डिजिटल बैंक र ई–कमर्शको भूमिकामा प्रवेश गराएको छ।
तर यति सुविधासम्पन्न एपको विकासले केही गम्भीर प्रश्नहरू पनि उठाइरहेको छ। जब सबै सेवा एउटै एपमा समेटिन्छ, त्यहाँ प्रयोगकर्ताको गोपनीयता र डिजिटल स्वतन्त्रता सुरक्षित रहने कुरामा निश्चितता छैन। यदि सबै डेटा एउटै कम्पनीको नियन्त्रणमा रह्यो भने, त्यो शक्ति अत्यधिक केन्द्रित हुने सम्भावना हुन्छ। विज्ञहरूका अनुसार, यस्तो अवस्था प्रयोगकर्तालाई सजिलो दिने नाममा नियन्त्रणको जालमा पार्नसक्छ।
एलन मस्कको एक्सलाई सुपर एप बनाउने योजना प्राविधिक दृष्टिकोणले अत्यन्तै महत्त्वाकांक्षी छ। यसले डिजिटल संसारमा एक नयाँ अध्याय लेख्नेछ। तर यो परिवर्तन प्रयोगकर्ताका लागि सुविधा बन्नेछ कि नियन्त्रणको माध्यम, त्यो समयसँगै स्पष्ट हुँदै जानेछ। डिजिटल स्वतन्त्रता र समावेशी सुरक्षाबीचको सन्तुलन कायम राख्न सकिएमा मात्र यस्तो एप वास्तवमै सफल र विश्वसनीय बन्न सक्छ।
